काठमाडौँ । उत्तरी पाकिस्तानमा पर्यटक बस दुर्घटना हुँदा दश जनाको मृत्यु हुनुका साथै १३ जना घाइते भएको जनाइएको छ ।बसले इस्लामाबाद–मुर्री एक्सप्रेसवेमा खाजोट क्षेत्र नजिकै मोडमा नियन्त्रण गुमाएर दुर्घटना भएको उल्लेख गदै प्रहरीले विज्ञप्ति जारी गरेको छ । दुर्घटनाको समयमा सडकको किनारामा खस्नु अघि बसमा आगलागीसमेत भएको प्रहरीले पुष्टि गरेको छ ।सबै
शहीद दिवस
शहीद दिवस
नेपालमा “शहीद” शब्दले तिनै व्यक्तिहरूलाई जनाउँछ, जसले देशको स्वतन्त्रता, लोकतन्त्र, र जनहितका लागि आफ्नो जीवनको सर्वोच्च बलिदान दिएका छन्। शहीदको अवधारणा मूलतः राणा शासनविरुद्धको आन्दोलनसँग सम्बन्धित थियो, जहाँ देशका सच्चा र निष्ठावान नागरिकहरूले तानाशाहीको विरुद्धमा आवाज उठाएर आफ्नो प्राण दिए। तर समयसँगै यो परिभाषा व्यापक बन्दै गएको छ र आज शहीद शब्दले देश र समाजको हितमा मृत्यु हुने सबै वीरलाई समेट्ने भएको छ। शहीदहरूले देखाएको साहस र त्यागले हामीलाई आफ्नो कर्तव्यप्रति सजीव राख्न सहयोग पुर्याउँछ।
शहीद दिवसको महत्व
नेपालमा प्रत्येक वर्ष माघ १६ गते शहीद दिवस मनाइन्छ। यो दिन देशको लागि आफ्नो प्राण आहुति दिने वीर शहीदहरूको सम्झनामा समर्पित छ। शहीद दिवसले नेपाली जनतालाई आफ्नो स्वतन्त्रता, लोकतन्त्र, र राष्ट्रिय एकताको महत्त्वलाई पुनः स्मरण गराउने महत्वपूर्ण अवसर प्रदान गर्दछ। यो दिवसले देशभक्तिका मूल्यहरूलाई जीवन्त राख्ने काम गर्दछ र नयाँ पुस्तालाई आफ्नो जिम्मेवारीप्रति सचेत बनाउँछ। शहीदहरूको बलिदानबिना आजको स्वतन्त्र नेपाल सम्भव थिएन, त्यसैले यो दिनले हामीलाई हाम्रो स्वतन्त्रता र राष्ट्रिय पहिचानको मूल्य बुझ्न प्रेरित गर्छ।
नेपालका प्रमुख शहीदहरू
नेपालको इतिहासमा केही प्रमुख शहीदहरू छन्, जसले राणा शासन र अन्य अन्यायका विरुद्ध आफ्नो प्राण आहुति दिएका थिए।
लखन थापा मगर
लखन थापा मगरलाई नेपालकै पहिलो शहीद मानिन्छ। उनी राणा शासनको अत्याचारविरुद्ध अगाडि आएका एक साहसी नेता थिए। १८७७ सालमा राणाहरूले उनलाई गोरखामा फाँसी दिए। लखन थापाको बलिदानले नेपाली जनतालाई जागरुक बनायो र स्वतन्त्रता आन्दोलनमा नयाँ उर्जा थप्यो। सरकारले १९९९ मा उनलाई औपचारिक रूपमा शहीदको दर्जा प्रदान गरेको छ।
चार महान शहीदहरू
अर्का चार प्रमुख शहीदहरू जसले आफ्नो प्राण नेपाल र नेपाली जनताको हितमा बलिदान गरेका थिए, उनीहरू हुन्:
शुक्रराज शास्त्री: एक समाज सुधारक र शिक्षाविद्, जसलाई राणा शासनले १९४१ मा झुन्ड्याएर हत्या गर्यो।
धर्मभक्त माथेमा: राष्ट्रिय स्तरका क्रान्तिकारी नेता, जसलाई पनि १९४१ मा फाँसी दिइयो।
दशरथ चन्द: प्रजातन्त्रवादी पत्रकार, जसलाई गोली हानी हत्या गरियो।
गंगालाल श्रेष्ठ: विद्यार्थी नेता, जसलाई पनि १९४१ मा गोली हानी मारे।
यी चार शहीदहरूको बलिदानले राणा शासनविरुद्धको संघर्षलाई तीव्रता दियो र देशलाई स्वतन्त्रताको बाटोमा अघि बढायो।
अन्य उल्लेखनीय शहीदहरू
त्यसैगरी अन्य शहीदहरू पनि छन्, जसले आफ्नो प्राण देश र जनताको लागि गुमाएका छन्। जस्तै:
भीमदत्त पन्त: सुदूरपश्चिमका किसान नेता, जसलाई १९५३ मा राजनीतिक हत्या गरियो।
कृष्णलाल अधिकारी: लेखक र सामाजिक अभियन्ता, जसलाई "मकैको खेती" नामक पुस्तक लेखेको आरोपमा जेलमा राखियो र त्यहाँ मृत्यु भयो।
थिर्बम मल्ल: १९५० को प्रजातान्त्रिक क्रान्तिमा वीरगञ्ज कब्जा गर्ने क्रममा गोली लागेर निधन भयो।
यी शहीदहरूले नेपालका विभिन्न भागमा स्वतन्त्रता र जनअधिकारका लागि संघर्ष गरेका थिए।
शहीद सप्ताह र दिवसको समारोह
नेपालमा शहीद सप्ताह माघ १० देखि १६ गतेसम्म मनाइन्छ। यस अवधिमा देशभर विभिन्न कार्यक्रमहरू आयोजना गरिन्छन् जसले शहीदहरूको सम्झना र सम्मान गर्दछ।
शहीद गेटमा माल्यार्पण: यो कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री, राष्ट्रपति, मन्त्री तथा अन्य उच्च पदस्थ अधिकारीहरू पुष्पाञ्जली अर्पण गरी शहीदहरूको सम्झना गर्छन्।
विद्यालय तथा कलेजमा कार्यक्रमहरू: छात्र–छात्राहरूले निबन्ध प्रतियोगिता, वक्तृत्व कला, सांस्कृतिक कार्यक्रम र शहीदको जीवनमाथि आधारित प्रस्तुतिहरू प्रस्तुत गर्छन्।
रक्तदान कार्यक्रम: सामाजिक संस्थाहरूले रक्तदानको आयोजन गर्छन्, जसले शहीदको बलिदानलाई जीवनदानसँग जोड्ने सन्देश दिन्छ।
एकता मशाल यात्रा: गोरखा देखि काठमाडौँसम्म एकता र राष्ट्रियता सुदृढ गर्ने उद्देश्यले मशाल यात्रा सञ्चालन गरिन्छ। यो यात्राले देशभरि एकता र सद्भावको सन्देश फैलाउँछ।
शहीदहरूको योगदानको स्मरण
शहीदहरूको सम्झनामा विभिन्न स्मारक र प्रतिष्ठानहरू स्थापना गरिएका छन्, जसले उनीहरूको योगदानलाई सदैव जीवित राख्छन्।
शहीद गेट: काठमाडौंको मुख्य चोकमा रहेको यो स्मारक शहीदहरूको अमूल्य बलिदानको प्रतीक हो। यहाँ देशभरबाट आउने मानिसहरूले श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्छन्।
दशरथ रंगशाला: दशरथ चन्दको नाममा रहेको राष्ट्रिय रंगशाला, जसले शहीदहरूको स्मरणलाई कला र खेलकुद मार्फत पनि स्थापित गर्दछ।
गंगालाल हृदय केन्द्र: गंगालाल श्रेष्ठको नाममा रहेको यो हृदय रोग अस्पताल, जसले देशको स्वास्थ्य क्षेत्रमा योगदान पुर्याइरहेको छ।
शुक्रराज ट्रपिकल अस्पताल: शुक्रराज शास्त्रीको नाममा रहेको यो अस्पतालले नेपालमा समसामयिक रोगहरूको उपचार गर्दै आएको छ।
यी स्मारक र संस्थाहरूले शहीदहरूको बलिदानलाई जनताको सेवामा रूपान्तरण गरेका छन्।
निष्कर्ष
शहीद दिवस नेपालको स्वतन्त्रता, लोकतन्त्र र राष्ट्रिय एकताको महत्त्वलाई पुनः स्मरण गराउने दिन हो। देशका लागि आफ्नो प्राण आहुति दिने वीर शहीदहरूले नेपाली जनतामा देशभक्ति र कर्तव्यपरायणताको भावना जगाएका छन्। आजको स्वतन्त्र नेपाल शहीदहरूको अमूल्य बलिदानको परिणाम हो। यसैले हामीले उनीहरूको योगदानलाई सधैं सम्मान गर्नुपर्छ र आफ्नो देशको विकासमा निरन्तर लाग्नुपर्छ। शहीद दिवसले हामीलाई राष्ट्रिय एकता, लोकतन्त्र र स्वतन्त्रताको मूल्यलाई अझ बलियो बनाउन प्रेरणा दिन्छ।
ज्योतिषहरू
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल
राशिफल लोड हुँदैछ...
Loading footer...
