नेपाल रेडक्रस सोसाइटी
नेपाल रेडक्रस सोसाइटी (NRCS) एक स्वतन्त्र, स्वयंसेवी र मानवीय संस्था हो जसले असहाय र जोखिममा परेका मानिसहरूलाई निष्पक्ष र तटस्थ रुपमा मानवीय सेवा र सहयोग पुर्याउँछ। यसको स्थापना मिति ४ सेप्टेम्बर १९६३ मा भएको हो। नेपाल सरकारले जेनेभा कन्वेन्सनमा (१२ अगस्ट १९४९) सम्मिलित भएसँगै यो संस्था आधिकारिक रूपमा दर्ता गरिएको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रस समिति (ICRC) द्वारा मान्यता प्राप्त र अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रस तथा रेड क्रस सेनानी संघ (IFRC) को सदस्यको रूपमा १ अक्टोबर १९६४ मा सम्बद्ध भएको थियो।
नेपाल रेडक्रस सोसाइटीको स्थापना विश्वभरि रेडक्रस आन्दोलन फैलिइरहेको समयसँगै भएको हो। यो संस्था नेपालमा मानवीय सेवा र स्वास्थ्य सहायता प्रदान गर्ने प्रमुख निकायका रूपमा विकास भयो।
तत्कालीन स्वास्थ्य मन्त्री डा. नागेश्वर प्रसाद सिंहको नेतृत्वमा सिंहदरबारमा बसेको बैठकले यसको औपचारिक गठनको निर्णय गर्यो। संस्थापक र पहिलो अध्यक्ष राजकुमारी प्रिन्सेस प्रिन्सेप शाह हुनुहुन्थ्यो, जसले नेपालमा रेडक्रसको आधारशिला राख्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुभयो।
नेपाल रेडक्रसले विपद्का समयमा उद्धार, स्वास्थ्य सेवा, रक्तदान कार्यक्रम, आपतकालीन राहत, र सामुदायिक विकासमा निरन्तर सेवा दिइरहेको छ। यसले नेपालमा मानवीय सहयोग र समाजसेवामा अद्भुत योगदान पुर्याएको छ।
नेपाल रेडक्रस सोसाइटीका प्रमुख अध्यक्षहरूको नाम र उनीहरूको योगदान उल्लेख गर्दै जान्दा, यो संस्था नेपालमा मानवीय सेवा र राहत कार्यमा निरन्तर अग्रणी भूमिका निभाउँदै आएको छ भन्ने कुराको प्रमाण हुन्छ।
संस्थाका संस्थापक अध्यक्ष प्रिन्सेस प्रिन्सेप शाहबाट सुरु भई, प्रिन्सेस हेलेन शाह, श्री रमेश कुमार शर्मा, श्री संजीव थापा, प्रा. डा. विश्व केशर मास्के, डा. नेत्रप्रसाद तिम्सिना जस्ता प्रतिष्ठित व्यक्तित्वहरूले नेतृत्व गर्दै नेपाल रेडक्रसलाई सुदृढ र प्रभावकारी संस्था बनाउन महत्वपूर्ण योगदान गरेका छन्।
हाल अध्यक्ष पदमा प्रा. डा. सुधर्शन प्रसाद नेपाल हुनुहुन्छ, जसले सोसाइटीको दायित्वलाई अझ प्रभावकारी तरिकाले अघि बढाइरहनुभएको छ। उहाँको नेतृत्वमा नेपाल रेडक्रसले स्वास्थ्य, आपतकालीन राहत र समाजसेवामा अझ व्यापक सेवा पुर्याउने आशा गरिएको छ।
नेपाल रेडक्रस सोसाइटीको संगठनात्मक संरचना चार तहमा विभाजित छ: स्थानीय तह, जिल्ला तह, प्रदेश तह र केन्द्रीय तह।
केन्द्रीय तह: केन्द्रीय कार्यसमिति मुख्य कार्यकारी अंग हो।
प्रदेश तह: हरेक प्रदेशमा प्रदेश समन्वय समिति रहेको छ, जम्मा ७ वटा छन्।
जिल्ला तह: नेपालका ७७ जिल्ला सबैमा रेडक्रसका जिल्ला शाखा छन्।
स्थानीय तह: गाउँपालिका, नगरपालिकाका वार्ड तहसम्म पुग्ने उपशाखा समिति रहेका छन्।
यसका साथै १५५६ वटा उपशाखा, ३८४९ वटा जुनियर रेडक्रस सर्कल (विद्यालय स्तरमा), र २५९१ वटा युवा रेडक्रस सर्कल (विश्वविद्यालय/समुदायमा) समेत छन्।
नेपाल रेडक्रसले विभिन्न विभाग र सेवाहरू संचालन गर्दछ, जसमध्ये मुख्य विभागहरू यस प्रकार छन्:
प्रकोप तथा संकट व्यवस्थापन विभाग: प्रकोप तयारी र जोखिम न्यूनीकरणमा काम गर्छ।
स्वास्थ्य सेवा विभाग: प्राथमिक उपचार र स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्छ।
सामुदायिक विकास विभाग: पानी, सरसफाइ र सामुदायिक सुदृढीकरणमा केन्द्रित छ।
रक्तसञ्चार सेवा विभाग: रगतदान सम्बन्धि सेवा र प्रबर्धन गर्छ।
मानवीय मूल्य र सञ्चार विभाग: मानवीय कूटनीति र सञ्चारको काम गर्छ।
लैंगिक समावेशन विभाग: लैंगिक समानता र समावेशीकरणमा ध्यान दिन्छ।
संगठनात्मक विकास विभाग: क्षमता विकास र स्वयंसेवक व्यवस्थापन गर्छ।
यस्तै गरी वित्त व्यवस्थापन, मानव संसाधन, कानुनी, खरिद व्यवस्थापन, भण्डारण र आपतकालीन तयारीमा समेत काम गर्ने विभागहरु छन्।
नेपाल रेडक्रस सोसाइटीले देशभर फैलिएको आफ्नो सञ्जालमार्फत अत्यन्तै प्रभावकारी मानवीय सेवा प्रदान गर्दै आएको छ। यसको संगठनात्मक क्षमता तथा पूर्वाधार हेर्दा यसको पहुँच कति व्यापक छ भन्ने स्पष्ट हुन्छ।
दुई वटा आँखा अस्पतालले दृष्टिविहीन वा दृष्टि समस्याग्रस्त व्यक्तिहरूको उपचारमा योगदान पुर्याइरहेका छन्।
११७ वटा रक्तसञ्चार केन्द्र मार्फत सुरक्षित र समयमै रगतको आपूर्ति सुनिश्चित गरिन्छ, जुन आकस्मिक अवस्थाहरूमा जीवनरक्षक सेवा हो।
२७२ वटा एम्बुलेन्स सेवा स्टेशन देशभर विभिन्न स्थानहरूमा सञ्चालनमा छन्, जसले अस्पताल पुग्न नसक्ने दुर्गम क्षेत्रका बिरामीहरूलाई समयमै सेवा पुर्याउन मद्दत पुर्याउँछ।
१२ वटा गोदामहरू आपत्कालीन राहत सामग्री भण्डारणका लागि तयारी अवस्थामा राखिएका छन्, जसले भूकम्प, बाढी, डुबानजस्ता प्रकोपमा राहत कार्यलाई द्रुत बनाउँछ।
७७ वटै जिल्लामा रेडक्रसको उपस्थिति हुनु आफैँमा संस्था कत्तिको जनमैत्री र व्यापक पहुँचयुक्त छ भन्ने देखाउँछ। स्थानीय तहसम्म सेवाको विस्तार गरिनु संस्थाको जनस्तरसम्मको प्रत्यक्ष सम्बन्ध र प्रभाव दर्शाउँछ।
नेपाल रेडक्रसको यस्तो सेवा प्रणालीले केवल राहत र उद्धारमा मात्र होइन, स्वास्थ्य सेवा, विपद् व्यवस्थापन र सामाजिक सचेतनामा पनि महत्वपूर्ण योगदान पुर्याइरहेको छ। यदि तपाईंलाई यी सेवा प्रणालीहरूको कार्यविधि वा उपयोग प्रक्रिया बारे थप जानकारी चाहिएको छ भने म सहायता गर्न सक्छु।
नेपालका सबै प्रदेशहरूमा रेडक्रसको सक्रिय उपस्थिति छ:
कोशी प्रदेशका १४ जिल्ला (जस्तै: भोजपुर, झापा, मोरङ, सुनसरी आदि)
मधेश प्रदेशका ८ जिल्ला (जस्तै: सप्तरी, धनुषा, पर्सा आदि)
बागमती प्रदेशका १३ जिल्ला (जस्तै: काठमाडौं, भक्तपुर, ललितपुर आदि)
गण्डकी प्रदेशका ११ जिल्ला (जस्तै: पोखरा, गोरखा, मनाङ आदि)
लुम्बिनी प्रदेशका १२ जिल्ला (जस्तै: रुपन्देही, कपिलवस्तु, बाँके आदि)
कर्णाली प्रदेशका १० जिल्ला (जस्तै: सल्यान, डोल्पा, जाजरकोट आदि)
सुदूरपश्चिम प्रदेशका ९ जिल्ला (जस्तै: कैलाली, कञ्चनपुर आदि)
प्रत्येक जिल्लामा जिल्ला शाखा, उपशाखा, र रेडक्रस सर्कल सक्रिय छन् जसले स्थानीय समुदायमा मानवीय सेवा पुर्याउँछन्।
ठेगाना: नेपाल रेडक्रस सोसाइटी, कालिमाटी, काठमाडौं, नेपाल
फोन नम्बर:
☎️ 01-4270650
☎️ 01-4275382
☎️ 01-4278470
फ्याक्स: 📠 01-4271915
इमेल: 📧 [email protected]
वेबसाइट: 🌐 www.nrcs.org
ज्योतिष विवरण लोड हुँदैछ...
राशिफल लोड हुँदैछ...
काठमाडौँ । उत्तरी पाकिस्तानमा पर्यटक बस दुर्घटना हुँदा दश जनाको मृत्यु हुनुका साथै १३ जना घाइते भएको जनाइएको छ ।बसले इस्लामाबाद–मुर्री एक्सप्रेसवेमा खाजोट क्षेत्र नजिकै मोडमा नियन्त्रण गुमाएर दुर्घटना भएको उल्लेख गदै प्रहरीले विज्ञप्ति जारी गरेको छ । दुर्घटनाको समयमा सडकको किनारामा खस्नु अघि बसमा आगलागीसमेत भएको प्रहरीले पुष्टि गरेको छ ।सबै
