अमृत झा

अमृत झा

अमृत झा ३३ वर्षका नेपाली समुद्री जहाज कप्तान तथा अपरेटर हुन्, जसले सन् २०२६ को सुरुमा अन्तर्राष्ट्रिय तथा राष्ट्रिय मिडियामा ठूलो ध्यान आकर्षित गरेका थिए। उनको परिवारको मूल थलो महोत्तरी जिल्ला हो, तर पछि परिवार उदयपुर जिल्लाको त्रियुगा नगरपालिका–११, गाईघाटमा बसाइँ सरेर स्थायी रूपमा बसोबास गर्न थालेको हो। गाईघाटमा नै उनको बाल्यकाल र प्रारम्भिक जीवन बितेको हो।

उनका पिता गोविन्द झा गाईघाटमा जुत्ता पसल सञ्चालन गर्ने सामान्य व्यापारी हुन्। परिवारमा उनको दाइ सुनिल ठाकुर र बहिनी पूजा झा रहेका छन्। सामान्य आर्थिक पृष्ठभूमिबाट आएका अमृत झाले बाल्यकालदेखि नै अध्ययन र अवसरप्रति चासो देखाएका थिए। परिवारको मेहनत र समर्थनले उनको जीवनयात्रालाई अघि बढाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको मानिन्छ।

उनले आफ्नो विद्यालय शिक्षा गाईघाट, उदयपुरमै पूरा गरेका थिए। पछि उच्च शिक्षाका लागि उनी भारतको बेंगलुरु र थाइल्यान्डको बैंककसम्म पुगे। विदेशमा अध्ययनले उनलाई अन्तर्राष्ट्रिय वातावरण, भाषा र प्राविधिक सीप विकास गर्न सहयोग पुर्‍यायो, जसले पछि उनको पेशागत यात्राको आधार तयार गर्‍यो।

पेशागत यात्रा

अमृत झाले सन् २०२४ तिर नेपाल छोडेर वैदेशिक रोजगारका लागि समुद्री क्षेत्रमा प्रवेश गरेका थिए। उनले दुबई, संयुक्त अरब इमिरेट्समा आधारित ब्ल्याक सी मरीन एलएलसी नामक शिपिङ कम्पनीमा काम सुरु गरे। यस कम्पनीमा उनी जहाज कप्तान तथा अपरेटरका रूपमा नियुक्त भए।

उनको जिम्मेवारीमा मुख्य रूपमा तेल र इन्धन बोक्ने व्यापारिक जहाजहरूको सञ्चालन र निर्देशन समावेश थियो। पर्सियन खाडी क्षेत्रका समुद्री व्यापार मार्गहरूमा सुरक्षित र व्यवस्थित ढंगले जहाज सञ्चालन गर्नु उनको प्रमुख कार्य थियो। यो काम अत्यन्त जिम्मेवार र जोखिमपूर्ण मानिन्छ, जसका लागि उच्च स्तरको प्रशिक्षण आवश्यक हुन्छ।

उनको पेशागत भूमिकाले उनलाई अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री व्यापार प्रणालीसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडेको थियो। यसले उनलाई विश्वव्यापी शिपिङ उद्योगको अनुभव दिलाएको थियो। तर यही पेशागत यात्राले पछि उनलाई संवेदनशील राजनीतिक र सुरक्षा परिस्थितिमा पुर्‍याएको देखिन्छ।

इरानमा भएको हिरासत घटना

अमृत झा इरानी सुरक्षा बल र रिभोलुसनरी गार्ड्सद्वारा होर्मुज जलडमरूमध्य नजिकै पक्राउ परेका थिए। यो घटना क़ेश्म टापु र बन्दर अब्बास बन्दरगाह नजिक भएको हो, जब उनको जहाज दुबई फर्किँदै थियो। यो क्षेत्र अन्तर्राष्ट्रिय तेल व्यापारका लागि अत्यन्त संवेदनशील मानिन्छ।

उनीसँगै अन्य छ जना विदेशी नागरिकहरू, जसमा भारतीय समुद्री कामदारहरू पनि रहेका थिए, पक्राउ परेका थिए। प्रारम्भिक जानकारी अनुसार उनीहरूलाई स्थानीय अदालतको आदेशमा हिरासतमा राखिएको हो। यो पक्राउ क्षेत्रीय तनाव र सुरक्षा चेकअपको सन्दर्भमा भएको बताइन्छ।

इरानी अधिकारीहरूले उनलाई अवैध वस्तु तस्करीको आरोपमा प्रहरी हिरासतमा राखेका छन्। तर घटनाको पूर्ण विवरण र प्रमाणबारे अझै स्पष्टता सार्वजनिक रूपमा आएको छैन। यसले अन्तर्राष्ट्रिय ध्यान आकर्षित गरेको छ र कूटनीतिक स्तरमा छलफलको विषय बनेको छ।

कूटनीतिक स्थिति र प्रारम्भिक भ्रम

सन् २०२६ अप्रिल १५ मा नेपाल सरकारको परराष्ट्र मन्त्रालयले प्रारम्भिक रूपमा अमृत झा रिहा भएको जानकारी सार्वजनिक गरेको थियो। परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खानालले पनि स्थानीय अदालतको आदेशअनुसार उनको रिहाइ भएको बताएको समाचार आएको थियो। यसले उनका परिवारमा तत्काल खुशीको वातावरण सिर्जना गरेको थियो।

तर केही दिनपछि स्थिति बदलियो। मे १८, २०२६ मा परराष्ट्र मन्त्रालयले आधिकारिक रूपमा अघिल्लो सूचना गलत र अप्रमाणित स्रोतमा आधारित भएको स्पष्ट पार्दै माफी माग्यो। यसपछि अमृत झा अझै पनि इरानको प्रहरी हिरासतमा रहेको पुष्टि भयो।

यो घटनाले सरकारी सूचना प्रणाली र अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक प्रक्रियामा सावधानीको आवश्यकता देखाएको छ। गलत सूचना सार्वजनिक भएपछि उनको अवस्था अझ जटिल बनेको छ र पुनः कूटनीतिक प्रयासहरू तीव्र बनाइएको छ।

वर्तमान स्थिति

हाल अमृत झा इरानको स्थानीय जिल्ला अदालतमार्फत कानुनी सुनुवाइ प्रक्रियामा छन्। उनी अझै प्रहरी हिरासतमा रहेको पुष्टि गरिएको छ र मुद्दा विचाराधीन अवस्थामा छ। यसले उनको भविष्यबारे अनिश्चितता सिर्जना गरेको छ।

नेपाल सरकार, आफ्नो तेहरानस्थित मानार्थ कन्सुल र कतारस्थित दूतावासमार्फत कूटनीतिक संवादमा सक्रिय छ। उनीहरूको उद्देश्य निष्पक्ष सुनुवाइ सुनिश्चित गर्नु र अन्ततः उनलाई सुरक्षित रूपमा नेपाल फर्काउनु हो।

यो घटनाले नेपाली वैदेशिक कामदारहरूको सुरक्षा, समुद्री रोजगार जोखिम र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी जटिलताबारे गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। सरकार र कूटनीतिक निकायहरू उनको रिहाइका लागि निरन्तर प्रयासरत छन्।

काठमाडौँ।प्रहरीले देशका विभिन्न भागबाट लागुऔषधसहित ३१ जनालाई पक्राउ गरेको छ । केन्द्रीय प्रहरी समाचार कक्षका अनुसार दाङबाट छ, झापाबाट पाँच, बाँकेबाट तीन, सुनसरी, बारा, चितवन, बागलुङ, सिरहा, मोरङ र कैलालीबाट दुई/दुई तथा रसुवा, काठमाडौँ र सप्तरीबाट एक/एक जना पक्राउ परेका छन् । प्रहरीले उनीहरूका साथबाट लागुऔषध खैरो हेरोइन र गाँजा तथा चिकित्सकको

सामग्रीको तालिका